علائم کمبود آهن: ۱۴ مهمترین علایم و روش درمان کمبود آهن

کمبود آهن زمانی رخ می‌دهد که بدن این ماده‌ی معدنی را به میزان کافی ندارد. و این کمبود به سطوح به شدت پایین گلبول قرمز منجر می‌شود. به این دلیل که آهن برای تولید هموگلوبین، پروتئینی در گلبول‌های قرمز که آن‌ها را قادر به حمل اکسیژن در تمام قسمت‌های بدن می‌کند، ضروری است. در ادامه این نوشتار با ما همراه باشید تا با مهمترین علائم کمبود آهن آشنا شوید.

علائم کمبود آهن

اگر بدن شما به میزان کافی هموگلوبین نداشته باشد، بافت‌ها و عضلات اکسیژن کافی به دست نمی‌آورند و قادر  نخواهند بود که به طور موثر عملکرد خود را انجام دهند. این مشکل منجر به بروز اختلالی به نام کم‌خونی می‌شود.

اگرچه انواع مختلفی از کم‌خونی وجود دارد، اما کم‌خونی فقر آهن شایع‌ترین نوع آن در سراسر جهان است. علل شایع کمبود آهن عبارتند از دریافت ناکافی آهن به علت رژیم غذایی ضعیف یا رژیم‌های محدودکننده، بیماری‌های التهابی روده، افزایش نیاز به این ماده‌ی معدنی در دوران بارداری و از دست دادن خون در دوره‌های سنگین قاعدگی یا خونریزی داخلی.

کمبود آهن به هر علتی که رخ بدهد، می‌تواند علایم ناخوشایندی را ایجاد کند و این علائم می‌توانند بر کیفیت زندگی شما تأثیر بگذارند. اوضاع نامناسب سلامتی، عدم تمرکز و بهره‌وری در کار از جمله‌ علائم کمبود آهن هستند.

علائم کمبود آهن

علائم کمبود آهن بسته به شدت کم خونی، سرعت توسعه‌ی آن، سن و وضعیت فعلی بدن متغیر است. در برخی موارد، بعضی از آدم‌ها اصلا هیچ علامتی را تجربه نمی‌کنند. در این نوشتار ۱۰ نشانه و علائم کمبود آهن وجود دارد که ترتیب نام بردن آن‌‌ها از شایع‌ترین شروع می‌شود.

۱. خستگی غیر معمول

احساس خستگی یکی از شایع‌ترین علائم کمبود آهن است که بیش از نیمی از افراد دچار این کمبود را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

این اتفاق رخ می‌دهد چرا که بدن شما نیاز به آهن دارد تا یک پروتئین به نام هموگلوبین را که در گلبول‌های قرمز یافت می‌شود، تولید کند. هموگلوبین باعث انتقال اکسیژن به تمام قسمت‌های بدن می‌شود.

هنگامی که بدن شما هموگلوبین کافی نداشته باشد، اکسیژن کم‌تری به بافت‌ها و عضلات شما می‌رسد و آن‌ها را از انرژی لازم محروم می‌کند. علاوه بر این، قلب شما باید بیش‌تر کار کند تا اکسیژن به تمام قسمت‌های بدن شما حرکت کند، و همین هم به نوبه‌ی خود می‌تواند باعث بروز خستگی در شما شود.

از آن‌جایی که خستگی اغلب به عنوان یک بخش نرمال از زندگی شلوغ و مدرن امروز در نظر گرفته می‌شود، تشخیص کمبود آهن تنها با این علامت کار مشکل است. با این حال، بسیاری از افراد مبتلا به کمبود آهن، کمبود انرژی را در کنار ضعف، احساس کج‌خلقی، دشواری در تمرکز یا بهره‌وری ضعیف را در کار تجربه می‌کنند.

خلاصه

خستگی یکی از شایع‌ترین علائم کمبود آهن است. این پیامد به دلیل کم شدن اکسیژن در بافت‌های بدن است که سبب می‌شود آن‌ها بدون انرژی باشند.

۲. رنگ‌پریدگی

یکی دیگر از علائم شایع کمبود آهن، رنگ‌پریدگی در داخل پلک‌های پایینی است.

هموگلوبین در گلبول قرمز خون، رنگ قرمز را به خون می‌دهد، بنابراین سطح پایین آن در هنگام ابتلا به کمبود آهن سبب کاهش قرمزی خون می‌شود. به همین دلیل پوست ممکن است رنگ سالم و درخشان خود را در افرادی که دارای کمبود آهن هستند از دست بدهد.

این رنگ‌پریدگی در افرادی که دارای کمبود آهن هستند، می‌تواند در سراسر بدن ظاهر شود یا می‌تواند به یک ناحیه مانند صورت، لثه‌ها، داخل لب‌ها یا پلک‌های پایینی و حتی ناخن‌ها محدود شود.

این پیامد اغلب یکی از اولین چیزهایی است که پزشکان به عنوان نشانه‌ای از کمبود آهن بررسی می‌کنند. با این حال، وجود این کمبود باید با آزمایش خون تایید شود. رنگ پریدگی بیش‌تر در موارد متوسط ​​یا شدید کم‌خونی دیده می‌شود.

اگر پلک پایین خود را پایین بکشید، لایه‌ی داخلی باید به رنگ قرمز زنده باشد. اگر رنگ این ناحیه خیلی صورتی یا زرد رنگ باشد، ممکن به کمبود آهن مبتلا باشید.

خلاصه

رنگ‌پریدگی به طور کلی یا در مناطق خاص مانند صورت، قسمت داخلی پلک یا ناخن ممکن است نشانه‌ای از کمبود آهن متوسط ​​تا شدید باشد. این پیامد ناشی از سطوح پایین هموگلوبین است که به خون رنگ قرمز آن را می‌دهد.

۳. ضعف در فرایند تنفس

هموگلوبین گلبول‌های قرمز شما را قادر می‌سازد تا اکسیژن را در اطراف بدن حمل کنند. هنگامی که هموگلوبین بدن‌تان در زمان ابتلا به کمبود آهن کم است، سطح اکسیژن نیز کم خواهد بود. این بدان معنا است که عضلات شما اکسیژن کافی برای انجام فعالیت‌های عادی مانند راه رفتن را دریافت نخواهند کرد.

در نتیجه، تعداد تنفس‌تان افزایش می‌یابد، زیرا بدن شما تلاش می‌کند اکسیژن بیش‌تری دریافت کند. به همین دلیل است که تنگی نفس یکی از علائم شایع کم‌خونی محسوب می‌شود. اگر متوجه شدید که در هنگام انجام کارهای روزمره که برای‌تان همیشه آسان بوده مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها یا ورزش کردن، نفس کم می‌آورید کمبود آهن می‌تواند مقصر اصلی باشد.

خلاصه

ضعف در تنفس یک علامت شایع کمبود آهن است، زیرا سطح پایین هموگلوبین، سبب می‌شود که بدن قادر به حمل اکسیژن به عضلات و بافت‌ها نباشد.

۴. سردرد و سرگیجه

کمبود آهن ممکن است باعث سردرد شود. به نظر می‌رسد که این علامت نسبت به سایر علائم کمبود آهن شیوع کم‌تری دارد و اغلب همراه با سرگیجه یا سبک‌سری همراه است.

 

در زمان کمبود آهن، سطح پایین هموگلوبین در گلبول‌های قرمز به این معنی است که اکسیژن کافی به مغز نمی‌رسد. در نتیجه، رگ‌های خونی مغز ممکن است دچار فشار شوند و شما سردرد را تجربه می‌کنید.

اگر چه علل زیادی برای بروز سردرد وجود دارد، اما سردردهای مکرر، عود کننده و سرگیجه می‌توانند از علائم کمبود آهن باشند.

خلاصه

سردرد و سرگیجه می‌تواند نشانه‌ی کمبود آهن باشد. کمبود هموگلوبین به این معنی است که اکسیژن به اندازه‌ی کافی به مغز وارد نمی‌شود، در نتیجه عروق خونی متورم می‌شوند و فشار زیادی ایجاد می‌کنند.

۵. تپش قلب

ضربان قلب محسوس، که به عنوان تپش قلب نیز شناخته می‌شود، می‌تواند یکی دیگر از علائم کم‌خونی فقر آهن باشد. هموگلوبین پروتئین موجود در گلبول‌های قرمز خون است که به انتقال اکسیژن به تمام قسمت‌های بدن کمک می‌کند. در کمبود آهن، سطح پایین هموگلوبین به این معنی است که ضربان قلب برای حمل اکسیژن بسیار شدیدتر خواهد بود.

این روند می‌تواند منجر به تپش قلب نامنظم شود یا احساس این‌که قلب‌تان به طور غیرطبیعی تند می‌زند. این مشکل در موارد شدید، می‌تواند منجر به بزرگ شدن قلب، سوفل قلب یا نارسایی قلبی شود. با این حال، این علائم معمولا شیوع بسیار کم‌تری دارند. برای تجربه کردن این مشکلات باید به مدت طولانی باید از کمبود آهن رنج ببرید.

خلاصه

در موارد بروز کمبود آهن، ضربان قلب برای حمل اکسیژن در اطراف بدن بسیار شدید خواهد شد. این مشکل می‌تواند منجر به بی‌نظم شدن و یا سریع شدن ضربان قلب و حتی بروز سوفل قلب، بزرگ شدن قلب یا نارسایی قلبی شود.

۶. مو و پوست خشک و آسیب‌دیده

خشکی و آسیب‌دیده شدن پوست و مو می‌تواند یکی دیگر از علائم کمبود آهن باشد. چنین پیامدی به این دلیل است که وقتی بدن شما دچار کمبود آهن است، اکسیژن محدود خود را به فعالیت‌های مهم‌تر مانند عملکرد ارگان‌های بدن و دیگر بافت‌های بدن هدایت می‌کند. وقتی پوست و مو از اکسیژن محروم می‌شوند، می‌توانند خشک و ضعیف شوند. موارد شدید کمبود آهن با ریزش مو هم مرتبط هستند.

این کاملا طبیعی است که تعدادی از موها در طول شستشوی روزانه و شانه کردن بریزند، اما اگر موهای‌تان بیش از حد نرمال بریزد، ممکن است کمبود آهن شما را دچار این مشکل کرده باشد.

خلاصه

از آن‌جایی که پوست و مو در هنگام کمبود آهن اکسیژن کمی از خون دریافت می‌کنند، می‌توانند خشک شوند و آسیب ببینند. در موارد شدیدتر، این کمبود می‌تواند باعث ریزش مو شود.

۷. تورم و درد زبان و دهان

گاهی اوقات فقط نگاه کردن به داخل یا اطراف دهان می‌تواند به شما نشان دهد که آیا از کم‌خونی کمبود آهن رنج می‌برید یا خیر.

مثلا زمانی که زبان شما متورم، ملتهب، رنگ پریده یا به طرز عجیبی صاف باشد. کمبود هموگلوبین در زمان بروز کمبود آهن می‌تواند سبب بی‌رنگ شدن زبان شود، در حالی که سطح پایین میوگلوبین می‌تواند باعث بروز درد، صافی زیاد و تورم در این ناحیه شود. میوگلبین یک پروتئین در گلبول‌های قرمز است که از عضلات شما پشتیبانی می‌کند، مانند ماهیچه‌ای که زبان را تشکیل می‌دهد.

کمبود آهن همچنین می‌تواند موجب بروز خشکی دهان و ترک‌های قرمز و دردناک در دهان و زخم شدن گوشه‌های دهان شود.

خلاصه

زبان دردناک، متورم یا به طرز عجیبی صاف می‌تواند نشانه‌ای از کم‌خونی فقر آهن باشد. وجود ترک در گوشه‌های دهان نیز می‌تواند نشانه‌ای دیگر از این مشکل باشد.

۸. سندروم پای بی‌قرار

کمبود آهن با سندرم پای بیقرار ارتباط دارد.

سندرم پای بی‌قرار میل شدید به حرکت دادن پاها در حالت استراحت است. این سندروم همچنین می‌تواند احساس ناخوشایند و عجیب و غریب خزیدن چیزی روی پاهای‌تان یا خارش در این ناحیه ایجاد کند.

این مشکل معمولا هنگام شب بدتر است، به این معنی که افراد مبتلا به این بیماری ممکن است مشکل زیادی در روند به خواب رفتن داشته باشند. علل سندرم پای بی قرار به طور کامل درک نشده‌است. با این حال، تا ۲۵٪ افراد مبتلا به سندرم پای بی‌قرار کم‌خونی فقر آهن دارند و سطح آهن در بدن‌شان پایین است.

خلاصه

احتمال بروز سندروم پای بی‌قرار در افراد مبتلا به کم‌خونی بیش‌تر است. این سندروم در واقع میل شدید برای حرکت دادن پاها هنگام استراحت است.

۹. شکننده بودن یا قاشقی شکل بودن ناخن‌ها

یکی از علائم کمبود آهن که شیوع بسیار کمی دارد، ناخن‌های شکننده یا قاشقی شکل است، اختلالی که کوییلونیچیا نامیده می‌شود. این مشکل اغلب با ناخن‌های شکننده شروع می‌شود که به راحتی ترک می‌خورند یا روی آن‌ها تراشیده می‌شود. در مراحل بعدی کمبود آهن، ناخن‌های قاشقی شکل می‌تواند رخ بدهد که در آن وسط ناخن‌ها و لبه‌ها حالت برجستگی پیدا می‌کنند و به این ترتیب شکل منحنی و گردی مانند قاشق ایجاد می‌شود.

با این حال، این عارضه‌ی جانبی نادر است و معمولا در موارد شدید کم‌خونی فقر آهن دیده می‌شود.

خلاصه

ناخن‌های شکننده یا قاشقی شکل می‌توانند نشان‌دهنده‌ی کم‌خونی فقر آهن باشند.

۱۰. سایر علائم بالقوه

علائم دیگری هم وجود دارند که نشان می‌دهند سطح آهن شما ممکن است پایین باشد. این علاسم شیوع کم‌تری دارند و می‌توانند در اثر بسیاری از اختلالات دیگر به غیر از کمبود آهن نیز رخ بدهند.

سایر علائم کم‌خونی فقر آهن عبارتند از:

* میل به خوردن چیزهای عجیب و غریب: میل به خوردن غذاهای عجیب و غریب یا حتی مواد غیر خوراکی “پیکا” یا هرزه‌خواری نامیده می‌شود. میل به خوردن یخ، خاک رس، خاک، گچ یا کاغذ از جمله مواردی است که افراد مبتلا ممکن است تجربه کنند و می‌تواند نشانه‌ای از کمبود آهن باشند. این مشکل می‌تواند در دوران بارداری نیز رخ بدهد.

* احساس اضطراب: کمبود اکسیژن در بافت‌های بدن ناشی از کمبود آهن ممکن است موجب اضطراب شود. با این حال، این مشکل پس از بهبود یا درمان سطح آهن اصلاح خوهد شد.

* سرد بودن دست‌ها و پاها: کمبود آهن به معنی کاهش اکسیژن در ناحیه‌ی دست و پا است. بعضی افراد ممکن است به طور کلی احساس سرما کنند یا فقط دست‌ها و پاهای سرد داشته باشند.

* بروز مکرر عفونت: از آن‌جایی که آهن برای یک سیستم ایمنی سالم مورد نیاز است، کمبود آن ممکن است سبب شود که بیش از حد نرمال دچار بیماری‌ها شوید.

خلاصه

سایر علائم کلی کمبود آهن ممکن است شامل تمایلات غذایی عجیب و غریب، احساس اضطراب، سرد بودن دست و پا و افزایش خطر ابتلا به عفونت باشد.

توصیه ها و روش های درمان کمبود آهن

اگر فکر می‌کنید کم‌خونی فقر آهن دارید، توصیه‌های زیر را مد نظر داشته باشید.

۱. با پزشک‌تان صحبت کنید

اگر فکر می‌کنید در حال تجربه کردن علائم کمبود آهن هستید، باید وقت بگیرید و به پزشک‌تان مراجعه کنید. یک آزمایش خون ساده، معلوم خواهد کرد که آیا کم‌خونی فقر آهن دارید یا خیر.

اگر پزشک شما تأیید کند که کمبود آهن دارید، احتمالا می‌توانید با افزایش میزان دریافت آهن در رژیم غذایی یا مصرف مکمل‌های آهن به راحتی مشکل را درمان کنید.

هدف اصلی درمان این است که سطح هموگلوبین به حالت طبیعی بازگردد و ذخایر آهن بدن‌تان بازیابی شود.

دقت کنید که آهن را به اندازه کافی از طریق مواد غذایی موجود در رژیم غذایی‌تان دریافت می‌کنید. فقط در صورتی که پزشک‌تان توصیه کرد، مکمل مصرف کنید.

۲. مصرف غذاهای غنی از آهن

اگر پزشک‌تان فکر می‌کند کمبود آهن شما ممکن است ناشی از ناکافی بودن آهن در رژیم غذایی‌تان باشد، مصرف بیش‌تر غذاهای غنی از آهن را در نظر داشته باشید، خوراکی‌هایی مانند:

* گوشت قرمز و مرغ

* سبزیجات سبز تیره، سبزیجات برگدار، مانند اسفناج و کلم بروکلی

* میوه‌ی خشک، مانند کشمش و زردآلو

* نخود، لوبیا و سایر حبوبات

* غذاهای دریایی

* غذاهای غنی شده با آهن

*دانه‌ها و آجیل

۳. جذب آهن را توسط بدن‌تان تقویت کنید

خوردن ویتامین C سبب می‌شود که بدن‌تان آهن را بهتر جذب کند. به همین منظور غذاهای غنی از ویتامین C مانند میوه‌ها و سبزیجات بخورید.

همچنین ممکن است بد نباشد از خوردن غذاهای خاصی که مصرف آن‌ها در مقادیر زیاد می‌تواند جذب آهن را مهار کند، پرهیز کنید. این مواد خوراکی عبارتند از چای و قهوه و غذاهایی که کلسیم بالایی دارند مانند محصولات لبنی و غلات کامل.

۴. مکمل‌های آهن را در صورتی که پزشک‌تان توصیه می‌کند، مصرف کنید

به طور کلی، باید مکمل آهن را به عنوان آخرین راهکار در نظر بگیرید و در صورتی آن را مصرف کنید که پزشک‌تان توصیه کند. این مکمل‌ها زمانی تجویز می‌شوند که بدن‌تان از طریق رژیم غذایی نمی‌تواند آهن کافی دریافت کند.

اگر شما مکمل آهن مصرف می‌کنید، سعی کنید آب پرتقال هم بخورید تا به این ترتیب جذب آهن را افزایش دهید.

به یاد داشته باشید که مصرف مکمل‌های آهن چند عارضه‌ی جانبی ناخوشایند دارد. این عوارض عبارتند از درد معده، یبوست یا اسهال، سوزش سر دل، تهوع و سیاه شدن مدفوع.

با این حال، عوارض جانبی قید شده معمولا در طول زمان کاهش می‌یابد و به دوز آهن مصرفی‌تان هم بستگی دارد.

خلاصه

اگر فکر می‌کنید که کم‌خونی فقر آهن دارید، با پزشک‌تان صحبت کنید. او احتمالا توصیه می‌کند که غذاهای غنی از آهن (به علاوه‌ی ویتامین C برای افزایش جذب آهن) را بیش‌تر مصرف کنید یا حتی ممکن است مصرف مکمل آهن را توصیه ‌کند.

کلام پایانی

کم‌خونی فقر آهن شایع‌ترین نوع کم‌خونی در سراسر جهان است.

برخی از افراد علائم واضحی نشان می‌دهند، در حالی که دیگران هیچ علامت و نشانه‌ای را تجربه نمی‌کنند. تجربه یا عدم تجربه‌ی علائم اغلب به شدت کم‌خونی وابسته است.

علائم شایع کم‌خونی عبارتند از خستگی، رنگ‌پریدگی، تپش قلب، سردرد و سرگیجه، احساس ضعف در تنفس، خشکی و آسیب‌دیده شدن مو و پوست، درد و تورم در زبان و دهان، سندروم پای بیقرار و ناخن‌های شکننده یا قاشقی شکل.

اگر فکر می‌کنید علائم کمبود آهن دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. خود تشخیصی در این مورد ابدا توصیه نمی‌شود.

خوشبختانه اکثر اشکال کمبود آهن را می‌توان نسبتا راحت و معمولا از طریق یک رژیم غذایی حاوی آهن یا مکمل آهن (در صورتی که پزشک‌تان توصیه کند) درمان کرد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده- سارا فیضی

منبع: هلث لاین

علائم کمبود آهن: ۱۴ مهمترین علایم و روش درمان کمبود آهن


 

نوشته علائم کمبود آهن: ۱۴ مهمترین علایم و روش درمان کمبود آهن اولین بار در مجله کسب و کار بازده پدیدار شد.

عوارض کمبود آهن: ۳۳ خطر کمبود و فقر آهن بر سلامتی

آهن برای بسیاری از فرایندهای حیاتی کاملا ضروری است. وقتی افراد برای آزمایش آهن خون خود به پزشک مراجعه‌ می‌کنند، تقریبا همیشه، نتایج چندان با دقت بررسی نمی‌شوند، حتی با اینکه می‌دانیم وقتی نتایج آزمایش در محدوده‌ی بهینه‌ و مناسب قرار داشته باشد شما سالم‌تر خواهید بود و بیشتر عمر خواهید کرد. کمبود آهن به کم خونی و چندین ناراحتی دیگر منجر می‌شود. مقاله‌ی حاضر را مطالعه کنید تا مطالبی درباره‌ی  عوارض کمبود آهن بر سلامتی بیاموزید.

عوارض کمبود آهن

از نظر رشد مغزی و سلامت مغزی اطفال و کودکان، آهن برای موارد زیر مهم و حیاتی است:

– رشد مغزی و عصبی

– کارکرد عادی مغز

– تولید انتقال دهنده‌های عصبی (دوپامین و نورآدرنالین)

– تولید غلاف میلین سلول‌های عصبی

– کارکرد ایمنی مغز

– ساختار و عملکرد هیپوکامپ

عوارض کمبود آهن

۱. کمبود آهن با اختلال کم توجهی بیش فعالی در ارتباط است

سطوح آهن و فریتین پایین‌تر با بیش فعالی در کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD) مرتبط است. سطح فریتین خون در ۸۴٪ از کودکان مبتلا به ADHD در مقایسه با کودکان سالم که ۱۸٪ بود پایین گزارش شده است (> 30 ng/mL). کودکان مبتلا به ADHD همچنین سطح آهن و فریتین خون پایین‌تری نیز داشتند.

به علاوه، در بین بیماران ADHD، سطح پایین فریتین با شدت علائم ADHD و نقص شناختی مرتبط است.

در بین بیمارانی که کم خونی از نوع کمبود آهن دارند افزایش خطر ابتلا به ADHD نیز گزارش شده است.

آهن پایین در مغز نشانه‌ای حتمی از وقوع ADHD است چون کودکان مبتلا به ADHD درتالاموس خود آهن پایین‌تری دارند. اما، سایر مطالعات به نتایجی دال بر فریتین پایین در کودکان مبتلا به ADHD دست نیافتند، که این نشان می‌دهد اندازه‌ی آهن خون ممکن است همیشه نشانه‌ای قابل اتکا از ابتلا به بیماری   ADHD نباشد.

عوارض کمبود آهن ۲: با بیماری اوتیسم ارتباط دارد

کمبود آهن و کم خونی در بین کودکان مبتلا به اوتیسم شایع است. کمبود آهن ممکن است به اختلالات یادگیری و رفتاری در کودکان مبتلا به اوتیسم دامن بزند.

ریسک ابتلا کودک به اوتیسم با مصرف کم آهن توسط مادر افزایش می‌یابد. اما لزوما همه‌ی کودکان اوتیسمی آهن پایینی ندارند.

۳. کمبود آهن باعث عقب افتادگی ذهنی و تاخیر در فرایند رشد می‌شود

عقب افتادگی ذهنی و تاخیر در رشد در کودکان مبتلا به کم خونی از نوع کمبود آهن شایع‌تر است.

کمبود آهن باعث رشد شناختی، اجتماعی و رفتاری ضعیف می‌شود.

کم خونی از نوع فقر آهن در اطفال با موارد زیر نیز ارتباط دارد:

– عقب افتادگی ذهنی خفیف تا متوسط

– رشد مغزی کندتر

– بعدها عملکرد ضعیف کودک در مدرسه

– عملکرد ضعیف در یادگیری زبان، اقدامات حرکتی، و درک صدای محیطی.

– آی‌کیو پایین‌تر

– توجه و حافظه‌ی ضعیف‌تر

– رشد زبانی و حرکتی کندتر

کودکان مبتلا به کم خونی از نوع کمبود آهن نسبت به کودکانی که سطح آهن عادی و نرمالی دارند ۲ برابر بیشتر احتمال دارد در آزمایش‌های استانداردسازی شده نمره‌ی پایین‌تری کسب کنند.

عوارض کمبود آهن ۴: با افسردگی/اضطراب ارتباط دارد

کمبود آهن مزمن و شدید در طفولیت با شیوع اضطراب، افسردگی، و مشکلات مربوط به تمرکز و توجه در آینده‌ی کودک ارتباط دارد.

کمبود آهن می‌تواند باعث مشکلاتی در انتقال دهنده‌های عصبی دوپامین و افسردگی در فعالیت دوپامینرژیک شود.

خوراندن یک رژیم فاقد آهن به موش‌های آزمایشگاهی نشان داد که فعالیت فیزیکی آن‌ها کاهش و رفتار اضطراب گونه‌ی آن‌ها افزایش می‌یابد و گیرنده‌های دوپامین مغزشان کم می‌شود.

هم مردان و هم زنان مبتلا به کم خونی از نوع کمبود آهن به طرز چشمگیری خطر ابتلاءشان به اختلال اضطرابی بالاتر است.

۵. آهن خطر ابتلا به اختلال دو قطبی را کاهش می‌دهد

کمبود آهن می‌تواند باعث نوسانات خلقی بشود، عاملی مهم که در پیشرفت بیماری اختلال دو قطبی تاثیر فراوانی دارد.

درصد بالاتری از اختلال دو قطبی در بین بیماران مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن گزارش شده است.

۶. آهن پایین با اختلال تیک ارتباط دارد

زنانی که کم خونی کم بود آهن دارند به طرز قابل توجهی نسبت به افراد سالم خطر ابتلا به اختلال تیک در آن‌ها افزایش می‌یابد.

سطوح فریتین و آهن خون در بیماران نشانگان توره  به شدت پایین است، که نشان می‌دهد آهن خون پایین ممکن است در پیشرفت اختلالات تیک عصبی و حرکتی نقشی کلیدی داشته باشد.

۷. کمبود آهن خطر سندرم پیش از قاعدگی را افزایش می‌دهد و علائم آن را بدتر می‌کند

مصرف کم آهن با افزایش خطر ابتلا به سندرم پیش از قاعدگی ارتباط دارد.

سندرم پیش از قاعدگی در زنان مبتلا به کم خونی در مقایسه به زنانی که کم خونی ندارند شدیدتر است.

مصرف مکمل‌های رژیمی و آهن برای مدت ۲ ماه علائم سندرم پیش از قاعدگی را در تمام زنان مبتلا به کم خونی به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

داشتن یک رژیم غذایی که حدودا ۲۲ میلی گرم آهن را در روز فراهم می‌آورد به مدت ۱۰ سال ۳۳٪ خطر ابتلا به سندرم پیش از قاعدگی را کاهش می‌دهد.

عوارض کمبود آهن ۸: با مشکلات بارداری مرتبط است

کم خونی در ۳۳-۷۵٪ بارداری‌ها در کشورهای در حال توسعه، و ۱۸٪ بارداری‌ها در کشورهای توسعه یافته اتفاق می‌افتد.

در طول دوران بارداری نیاز به آهن افزایش پیدا می‌کند چون حجم خون مادر زیاد می‌شود، و جنین در حال رشد و جفت آن برای رشد به آهن نیاز دارند.

کمبود آهن با خطر بالای مرگ و میر مادر و جنین پیش از زایمان مرتبط است و وزن هنگام تولد را کاهش می‌دهد.

کمبود آهن خطر زایمان زودهنگام را دو برابر و خطر کاهش وزن هنگام تولد را سه برابر می‌کند.

کمبود آهن بعد از زایمان با افزایش خطر افسردگی پس از زایمان، افزایش شیوع عفونت‌ّها، خستگی مفرط، و کیفیت و کمیت پایین شیر مادر مرتبط است.

۹. کمبود آهن عملکرد سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند

کمبود آهن با کاهش عملکرد بعضی از اندام‌های لنفاوی (بافت‌هایی که لنفوسیت تولید می‌کنند) و سلول‌های ایمنی ارتباط دارد، به ویژه:

– دژنراسیون تیموس، که از کاهش لنفوسیت‌های T ناشی می‌شود

– کاهش فعالیت نوتروفیل در مقابل باکتری‌ها.

– کاهش تولید سیتوکین، من جمله IFN-gamma، TNF-alpha، IL-6، و IL-8.

– کاهش عملکرد ماکروفاژ چون تجمع آهن در ماکروفاژها (سلول‌های درشت خوار) به آن‌ها اجازه می‌دهد گونه‌ّای اکسیژن واکنش پذیری تولید کنند که برای مبارزه با عوامل عفونت زا و سلول‌های سرطانی لازم است.

تجمع‌، تولید، واکنش‌های پادتن‌ها به آنتی‌ژن‌ها و سطوح مکمل (که ایمنی هومورال نیز نامیده می‌شوند) کمتر تحت تاثیر کمبود آهن قرار می‌گیرند.

در حالی که کمبود آهن بهبودی و عوارض جانبی بعضی از عفونت‌ّها را به تعویق می‌اندازد اما به نظر می‌رسد به درمان سایر انواع عفونت کمک کند.

عوارض کمبود آهن

عوارض کمبود آهن ۱۰: باعث مشکلات پوستی و کاهش سرعت التیام زخم‌ها می‌شود

آهن برای سلامت پوست، مو، و ناخن‌ها ضروری است. برای تولید کلاژن نیز به آهن احتیاج داریم.

نشانه‌های کمبود آهن شامل پوست زرد رنگ و خارشی، عفونت‌های پوستی، ناخن‌های شکننده، و موهای خشک و نازک می‌شوند.

کمبود شدید آهن به کاهش تولید کلاژن، و ضعف در التیام زخم‌ها منجر می‌شود.

آهن در تغییرات پوستی مشاهده شده در آفتاب سوختگی، التهاب، و سرطان پوست نقش مهمی ایفا می‌کند.

۱۱. کمبود آهن با روماتیسم مفصلی ارتباط دارد

کمبود آهن در ۳۰-۶۰٪ از بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی یافت می‌شود. در حالی که کم خونی در ۱۶-۶۵٪ بیماران دچار روماتیسم مفصلی اتفاق می‌افتد.

شدت کم خونی با میزان فعال بودن بیماری مرتبط است.

در بیماران مبتلا به روماتیسیم مفصلی، آهن در مفاصل انباشته می‌شود. این آهن درون مفاصل ممکن است با تولید مولکول‌های اکسیژن خطرناک و جذب سلول‌های التهابی مفاصل را ملتهب کند.

مصرف مکمل آهن می‌تواند به طرز قایل توجهی فعالیت این بیماری و آسیب پذیری مفاصل را کاهش دهد.

اما، آهن درمانی در بیماران روماتیسم مفصلی که فاقد کمبود آهن هستند التهاب، درد، و اختلال عملکرد مفاصل می‌شود.

عوارض کمبود آهن ۱۲: با لوپوس منتشر (لوپوس اریتماتوس سیستمیک) مرتبط است

کمبود آهن در بیماران مبتلا به لوپوس منتشر به خاطر خونریزی قاعدگی شدید و افزایش خونریزی روده، که ناشی از مصرف داروهایی مانند آسپرین و داروهای ضد احتناق خوراکی هستند شیوع بیشتری دارد.

کم خونی بلند مدت التهاب مزمن می‌تواند به کمبود آهن نیز منجر شود، چون، هپسیدین جذب آهن از روده را کاهش می‌دهد.

کم خونی ناشی از بیماری‌های مزمن اغلب با گرگرفتگی‌ها همراه است و پارامتر خوبی برای میزان فعالیت بیماری به حساب می‌آید.

۱۳. کمبود آهن با بیماری التهاب روده مرتبط است

کم خونی یکی از شایع ترین نشانه‌های بیماری التهاب روده است، که شامل بیماری کرون و کولیت زخمی می‌شود.

هر دوی کمبود آهن و کم خونی ناشی از بیماری‌های مزمن به پیشرفت کم خونی در بیماران مبتلا به سندرم التهاب روده دامن می‌زنند.

کمبود آهن در حدودا ۶۰-۸۰٪ از بیماران مبتلا به سندرم التهاب روده رخ می‌دهد، و کم خونی تقریبا در ۳۰٪ از بیماران.

کم خونی ناشی از کمبود آهن به خاطر از دست رفتن شدید خون، مصرف کم آهن در رژيم غذایی، و کاهش جذب آهن به خاطر التهاب بافت‌ها است.

عوارض کمبود آهن ۱۴: با بیماری سلیاک ارتباط دارد

کمبود آهن اغلب در بیماران مبتلا به بیماری سلیاک یافت می‌شود.

کم خونی ناشی از کمبود آهن (IDA) ممکن است ممکن است در غالب علائم بالینی بیماری سلیاک خودش را نشان بدهد و احتمالا تنها علامت در بعضی از بیماران مبتلا به سلیاک باشد.

IDA در ۴۶٪ از بیماران مبتلا به سلیاک گزارش شده است، که بیشتر در بزرگسالان اتفاق می‌افتد تا کودکان.

IDA اغلب به خاطر افزایش کمبود آهن که از خونریزی روده ناشی می‌شود اتفاق می‌افتد، یا به خاطر کاهش جذب آهن در دستگاه گوارش.

۱۵. کمبود آهن با گاستریت (التهاب معده) خود ایمن مرتبط است

گاستریت خود ایمن (التهاب معده) یکی از عوامل قدیمی کم خونی مهلک (کم خونی ناشی از کاهش ویتامین B12) در بزرگسالان است، اما در مطالعات اخیر گزارش شده است که این بیماری با کم خونی از نوع کمبود آهن در هر دو بزرگسالان و کودکان مرتبط است.

گاستریت خود ایمن در ۲۷٪ تا ۵۲٪ از بیماران مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن به چشم می‌خورد.

کاهش یا عدم تولید اسید گاستریک به خاطر بیماری گاستریت جذب آهن مصرف شده از طریق خوراک را کاهش می‌دهد و در نتیجه به کم خونی از نوع فقر آهن منجر می‌شود.

عوارض کمبود آهن ۱۶: آهن پایین با عفونت هلیکوباکتر پیلوری مرتبط است

عفونت هلیکوباکتر پیلوری با کم خونی از نوع فقر آهن مرتبط است، به ویژه در کودکان. وجود کمبود آهن در کودکان مبتلا به پیلوری نسبت به کودکان سالم ۴۰٪ بیشتر است.

خونریزی و رقابت باکتری‌ها بر سر آهن ممکن است به نوعی توضیحی باشد بر کمبود آهن در بیماران مبتلا به این ناراحتی.

۱۷. آهن در عفونت‌های انگی کاهش پیدا می‌کند

افراد مورد آزمایش که به عفونت‌های انگلی مبتلا هستند عموما کمبود آهن ناشی از خونریزی شدید را تجربه می‌کنند.

۱۸. آهن در زمان چاقی کاهش پیدا می‌کند

طبق گزارش‌های واصله بر اساس مطالعات انجام شده بر روی کودکان و بزرگسالان، بین توده‌ی بدن و وضعیت آهن خون رابطه‌ی متقابل معکوسی وجود دارد.

افزایش تولید هپسیدین در افراد چاق ممکن است باعث کاهش در سطح آهن خون شود.

۱۹. کمبود آهن عملکرد تیروئید را با اختلال مواجه می‌کند

کمبود آهن ممکن است اثرات بدی بر عملکرد تیروئید داشته باشد.

کمبود آهن عملکرد پراکسیداز تیروئید را کاهش می‌دهد، آنزیمی که برای سنتز هورمون‌های تیروئید مهم است، و از این رو به کم کاری تیروئيد منجر می‌شود.

در نمونه‌های انسانی مورد آزمایش مبتلا به کمبود آهن سطوح T3 و T4 خون کاهش و سطح TSH افزایش پیدا کرد.

تامین آهن و ید کافی در مقایسه با صرفا تامین ید به بهبودهای بسیار بزرگتری منجر می‌شود.

عوارض کمبود آهن ۲۰: دمای بدن را کاهش می‌دهد

بیماران مبتلا به کمبود آهن ممکن است توانایی حفظ دمای بدن خود را در واکنش به هوای سرد از دست بدهند.

در آزمایش‌های صورت گرفته بر روی انسان‌ها و حیوانات مشخص شد، آن‌هایی که کمبود آهن دارند به رغم افزایش مصرف اکسیژن و فعالیت سمپاتیک دمای بدن‌شان کاهش پیدا می‌کند.

۲۱. کمبود آهن با نقص عملکرد قلب رابطه دارد

کمبود آهن با بیماری‌های قلبی عروقی ارتباط دارد و در ۲۰٪ از بیمارانی که مشکلات قلبی دارند مشاهده می‌شود.

در بین بیمارانی که مشکلات قلبی دارند، کمبود آهن به کاهش توانایی ورزش کردن، مختل شدن کیفیت زندگی، افزایش دفعات بستری شدن و خطر مرگ مربوط می‌شود.

کمبود آهن مزمن و شدید اندازه و وزن قلب را افزایش می‌دهد.

تزریق مکمل‌های آهن داخل وریدی علائم، عملکرد و کیفیت زندگی بیماران را افزایش، و نیاز آن‌ها به بستری شدن در بخش بیماران قلبی را کاهش می‌دهد.

۲۲. کمبود آهن اثر داروهای فشار خون را بدتر می‌کند – باعث سرفه می‌شود

سرفه‌ی خشک یکی از عوارض شایع داروهای کاهش فشار خون است که در واقع ضد آنزیم مبدل آنژیوتانسین هستند مانند کاپوتن و وازوتک.

سرفه‌ی ناشی از این ضد آنزیم‌ها ممکن است با تولید بیش از حد مولکول‌های خطرناک نیتروژن در سلول‌های برونشیتی که از کمبود آهن ناشی می‌شود ارتباط داشته باشد.

کمبود آهن مکانیسم محافظتی جداره‌ی مری را مختل می‌کند. استفاده‌ی از مکمل‌های آهن به طرز موفقیت آمیزی سرفه‌های ناشی از ضد آنزیم‌ مبدل آنژیوتانسین را کاهش می دهد.

عوارض کمبود آهن ۲۳: خطر سکته را افزایش می‌دهد

مطالعات انجام شده بر روی کودکان و بزرگسالان، به ویژه زنان، نشان داد که بین سکته‌ی ناشی از لخته‌ی خون و کم خونی مربوط به فقر آهن رابطه وجود دارد.

کودکانی که قبلا سالم بوده‌اند و دچار سکته شده‌اند در مقایسه با کودکان سالمی که سکته را تجربه نکرده بودند ۱۰ برابر بیشتر احتمال دارد از کم خونی فقر آهن رنج ببرند.

کمبود آهن همچنین با سطح پلاکت غیر عادی، نقص عملکرد پلاکت‌ّها نیز مرتبط است که می‌تواند خطر سکته را افزایش دهد.

۲۴. کمبود آهن با پیکا (هرزه‌خواری) ارتباط دارد

کم خونی ناشی از فقر آهن به شدت با پیکا (هرزه‌خواری) ارتباط دارد، بیماری که در آن بیمار اشتیاق و میل شدیدی به خوردن اقلام غیر خوراکی مانند یخ و خاک پیدا می‌کند.

۲۵. کمبود آهن ممکن است باعث سندرم پای بی‌قرار بشود

از نشانه‌های بیماری سندرم پای بی‌قرار احساس ضرورت به تکان دادن پاها و راحتی و آسودگی موقت با انجام این حرکت است.

علائم آن زمان استراحت رخ می‌دهند، که شب‌ّها از همه وقت بدتر است، و اغلب خواب آدم را به هم می‌زند.

سندرم پای بی‌قرار در افراد مبتلا به سطح آهن پایین خون و مغز چهار تا پنج برابر بیشتر اتفاق می‌افتد.

مطالعات نشان داده‌اند که کاهش سطوح فریتین خون با افزایش شدت علائم سندرم پای بی‌قرار مرتبط است.

استفاده از مکمل‌های آهن علائم سندرم پای بی‌قرار را بهبود می‌بخشد.

۲۶. کمبود آهن عملکرد فیزیکی بدن را کاهش می‌دهد

کمبود آهن می‌تواند از طرق زیر بر عملکرد فیزیکی بدن تاثیر بگذارد:

– پایین آوردن سیتوکروم c بافت‌ها و میوگلوبین عضلات تا حدود ۵۰٪ مقدار عادی.

– کاهش درون‌داد اکسیژن و استفاده از عضلات.

– کاهش میزان اکسیژن قلب و عضلات، که به خستگی مفرط و کاهش عملکرد بدنی و ورزشی منجر می‌شود.

ممکن است با مصرف مکمل‌های آهن بتوان عملکرد کاری افراد مبتلا به کم خونی را بهبود بخشید.

افزایش عملکرد فیزیکی در مردان ۴٪ و در زنان ۱۲٪ که مکمل آهن مصرف کرده بودند بالاتر بود.

کم خونی کمبود آهن در ۲٪ از ورزشکاران مرد و ۲.۵٪ از ورزش کاران زن به چشم می‌خورد چون تمرین‌های ورزشی سنگین نیاز بدن به آهن را افزایش می‌دهد.

ورزشکاران همچنین تعداد گلبول‌های قرمز، هموگلوبین، و سطح فریتین خونشان کاهش قابل توجهی دارد.

۲۷. در افراد مبتلا به فیبرومیالژیا سطح آهن خون پایین است

فریتین پایین خون با ۶.۵ برابر شدن خطر ابتلا به فیبرومیالژیا مرتبط است. این می‌تواند به خاطر آن باشد که برای تولید سروتونین، دوپامین، نوراپی نفرین آهن لازم است، که طبق یافته‌ها در مایع مغزی نخاعی بیماران فیبرومیالژیا کم است.

عوارض کمبود آهن ۲۸: باعث خستگی شدید می‌شود

کمبود آهن می‌تواند بر خستگی مفرط زنانی که در سن بچه‌دار شدن هستند و کم خونی هم ندارند تاثیر گذار باشد.

کمبود آن خستگی مفرط را افزایش و کیفیت زندگی زنان را کاهش می‌دهد.

استفاده از مکمل‌های آهن به مدت ۱۲ هفته خستگی مفرط را تا حدود ۵۰٪ در زنانی که کم خونی ندارند و به خاطر قاعدگی دچار فقر آهن هستند کاهش می‌دهد.

۲۹. کمبود آهن با بیماری‌های ریه مرتبط است

کمبود آهن در بین بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) نسبت به کسانی که ناراحتی ریه ندارند رایج‌تر است.

کمبود آهن با موارد زیر مرتبط است:

– کاهش سطح اکسیژن خون

– بدتر شدن علائم COPD

– ناتوانی در تحمل تمرینات ورزشی

– پیامدهای بالینی ضعیف به خاطر COPD

– فشار خون بالای بی دلیل در ریه‌ها

درمان کمبود آهن و کم خونی در بیماران COPD ممکن است تنگی نفس را کاهش بدهد.

این مورد با ظرفیت و توانایی کمتر ورزش کردن، شدت بیماری، و پیامدهای بالینی ضعیف ارتباط دارد.

درمان کمبود آهن ممکن است باعث بهبود فشار خون بالا در ریه‌ها بشود.

۳۲٪ از اطفال و ۶۰٪ بزرگسالان مبتلا به فیبروز کیستی کمبود آهن دارند، و کمبود آهن با شدت این بیماری مرتبط است.

عوارض کمبود آهن ۳۰: ممکن است در ریزش مو نقش داشته باشد

آهن ممکن است در ریزش موی زنانی که دوران پیش از یائسگی را می‌گذرانند موثر باشد.

طبق مطالعات انجام شده گزارش شده است که زنان دچار ریزش مو سطوح فریتین پایین‌تری دارند.

استفاده از مکمل آهن می‌تواند به کاهش ریزش مو کمک کند.

در مطالعه‌ای بر روی ۱۸ زن مبتلا به ریزش مو بعد از آهن‌درمانی به صورت خوراکی رشد مجدد موی ۱۰۰٪ مشاهده شد. ریزش مو وقتی که آهن درمانی متوقف می‌شد مجددا شروع می‌شد.

سلول‌های فولیکول‌های مو به کاهش آهن حساس هستند، در نتیجه کاهش آهن در بدن به کاهش رشد مو می‌انجامد.

اما، طبق سایر مطالعات صورت گرفته هیچ رابطه‌ای بین کمبود آهن و ریزش موی زنان وجود ندارد. بنابراین، در حال حاضر، شواهد کافی برای توصیه‌ جهت زیر نظر گرفتن کمبود آهن در بیماران مبتلا به ریزش مو یا توصیه جهت مصرف مکمل‌ّای آهن برای بیمارانی که ریزش مو و کمبود آهن دارند وجود ندارد.

عوارض کمبود آهن ۳۱:ن اشتها را کاهش می‌دهد

کمبود آهن با کاهش اشتها و رشد کودکان مرتبط است.

کمبود آهن لپتین را افزایش می‌دهد، که به نوبه‌ی خود اشتها و مصرف غذا را کاهش می‌دهد.

آهن سطح لپتین را کنترل می‌کند. فریتین خون با افزایش سطح لپتین افزایش می‌یابد.

۳۲. در بیماری کلیوی مزمن آهن خون بسیار پایین می‌آید

بیمارانی که بیماری‌های مزمن کلیوی دارند در مقایسه با افراد سالم اغلب آهن زیادی را از طریق خونریزی شدید از دست می‌دهند. این امر بر بدتر شدن وضعیت همودیالیز تاثیر می‌گذارد.

۳۳. کمبود آهن ممکن است اثرات سمی مسمومیت با سرب را افزایش دهد

کمبود آهن و مسمومیت با سرب در بین کودکان در بسیاری از مناطق جهان شایع است، به ویژه در بین کودکان ۱ و ۲ ساله.

کودکانی که کمبود آهن دارند بیشتر احتمال دارد که سرب خون‌شان بالا برود.

کمبود آهن جذب سرب را افزایش می‌دهد، در نتیجه اثرات منفی سرب را بیشتر می‌کند.

مسمویت با سرب و کمبود آهن بر تولید گلبول‌های قرمز خون اثر بدی می‌گذارند.

هر دو کم خونی ناشی از کمبود آهن و مسمویت با سرب منجر به نقص در رشد مغز، پایین آمدن هوش، و کاهش عملکرد عضلانی و فعالیت فیزیکی می‌شوند.

مصرف میزان کافی آهن در رژیم غذایی به شدت توصیه می‌شود تا سطح سرب خون کاسته و از اثرات بد تماس با مس موجود در هوای آلوده پیشگیری شود.

با وجود این، در بعضی از مطالعات انجام شده آمده است که آهن درمانی ممکن است با دفع سرب تداخل پیدا کند و سطح سرب را بیشتر کند!


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده-  کامروا ابراهیمی

منبع: selfhacked

عوارض کمبود آهن: ۳۳ خطر کمبود و فقر آهن بر سلامتی


نوشته عوارض کمبود آهن: ۳۳ خطر کمبود و فقر آهن بر سلامتی اولین بار در مجله کسب و کار بازده پدیدار شد.